[Kültür Sayfasına Dön]                                                                                    [Ana Sayfaya Dön]

Köy Evleri

Köyün evleri yöreye özgü olup, uzun yılların tecrübesi ile yörenin iklim ve arazi şartlarına uygun olarak inşa edilmişlerdir.  Köyün 1285 metrelik rakımı ile bir dağ köyü oluşu nedeniyle hem düz arazi oldukça kısıtlıdır hemde çok çetin kış geçirmektedir.  Düz arazinin kıtlığından dolayı köyün yerleşim yeri dağ yamacına kurulmuştur ve oldukça engebelidir.  Evlerde bu engebeli araziye uyum sağlayacak ve bu eğimli arazinin avantajını kullanacak şekilde kendine özgü bir mimari yapı geliştirilmiştir.  Bunun en tipik örneği yerdamı olarak isimlendirilen üçüncü katın yapılış şeklidir.  Bu fiziksel olumsuzluğun yanısıra kışın kar kalınlığının 2-3 metreye vardığı ve yılın en az 7 ayının karla kaplı olduğu köyde evlerin tasarımı ve mimarisi bu olumsuz iklim koşullarına da uyum sağlayacak şekilde uzun yılların deneyimleri sonucunda geliştirilmiştir.

Köydeki evler genellikle taştan olup, harç olarakda sadece çamur kullanılmaktadır.  Duvar aralarına yapıyı güçlendirmesi için belirli aralıklarda tahta kalaslar yerleştirilir.  Evlerin dış duvar kalınlığı yaklaşık yarım metreyi bulmaktadır. Köy evlerinde çatı yoktur. Çatı yerine dam denilen toprakla örtülü düz yapı vardır.   Dam, evin üstüne kavak ağacından tahta kalaslar kaplanarak ve üzerine kalın bir toprak tabakası serilerek oluşturulur.  Damın kenarları ise dam kenarlarını yağmur sularının aşındırmasından korumak için ince taşlar (sal taşı) ile damın etrafı boylu boyunca çevrilir.

     Tipik bir Köy Evi (Kamil Kırık)           

Evler, ailenin her türlü ihtiyacını karşılayacak şekilde genellikle üç katlı olarak inşa edilir.  Birinci kat, hayvanların barındığı ahır ve hayvanların kışlık yiyeceklerinin (ot, saman, yaprak vs.) saklandığı merek olarak adlandırılan iki bölmeden oluşur.  Ahır ve mereğin açıldığı alana ötme denir.  Evin birinci kattan olan ana giriş kapısı ötmeye açılır.  Ötme, merek ve ahıra girişi sağlamasının yanı sıra, yük indirmede ve hayvanların süt sağımının da yapıldığı alandır.  Ötmeden tahta merdiven ile ikinci kata çıkılır.

İkinci katta ise içeriev (kiler),  kışın kullanılan bir oda ve bu birimleri birleştiren ve ismine gezeme denen alan mevcuttur. İçeriev ve kışlık oda karşılıklı olarak inşa edilirler.  Bu katta ayrıca ekmek yapılan ve yemek pişirilen bir bölüm de vardır.  Bu bölümde ekmek pişirmek için sac ve yemek pişirmek için yapılmış olan taş ocak bulunur.  Bazı evlerde ikinci kattan (gezemeden) tavanı yüksek yapılmış mereklere açılan kapı da bulunur.  Bu kattaki kışlık oturma odası genellikle ahırın üstüdür. Çünkü burası kışları oldukça sıcak olur.  Gezemeden üçüncü kata da yine tahtadan yapılan bir merdivenle çıkılır.

Üçüncü kat ise yazlık oturma ve yatak odaları ile ayvan denilen ikinci katın damının kullanıldığı alandan oluşur.  Üçüncü kattaki bu iki oda da ikinci kattaki içeriev ve kışlık odanın üzerinde ve aynı planda yapılır.  Köydeki bazı evlerde bu üçüncü kattaki odalara ilavetten evin temeli üzerinde kurulmayıp evin arkasındaki eğimli arazi üzerinde inşaa edilerek eve bağlanan ve  "yerdamı" denen üçüncü bir bölme vardır.  Yerdamı da genellikle içeriev olarak kullanılır.  Yerdamı olan evlerde yerdamı içinden evin arkasından dışarıya açılan ikinci bir  kapı bulunmaktadır.

 Ayvanı olan üç katlı tipik bir köy evi (Hamdi AkılınçIn evi)              

            

Yerdamlı tipik bir köy evi (?)           

Köy evlerinin kapıları ahşap olup, oldukça geniştir.  Bu kapılar tarladan ve bağdan getirilen yükleri içeriye rahatca geçirebilmek için özellikle geniş yapılmaktadır.  Köy evleri genellikle tek kapılıdır.  Ama gezemesi olan evlerde evin arkasından dışarıya açılan ikinci bir kapı daha vardır.

       

             Tipik bir köy evi kapısı(M. Ali Çiftçi!nin evi)                                            Tipik bir köy evi kapısı(xx)

Evlerin içi toprak ile sıvanarak köyde bulunan beyaz veya kırmızı renkte özel bir toprak ile boyanır.  Beyaz renkte boyanan evin içinin yerden bir metre yüksekliğindeki kısmı, ki buna "kuşaklık" denir, kırmızı renkteki toprak ile boyanarak estetik bir dekor verilir.  Evlerin dış kısımları, bütün dış cephe olmasada genellikle ikinci ve üçüncü kat, beyaz toprak ile sıvanarak üstü boyanır. 

                               Tipik bir Köy Evi (Kamil Kırık)                                    Tipik bir Köy Evi (Kamil Kırık)

Köy evlerinde banyo için ayrı bir bölüm yoktur.  Banyo genellikle yatak odasının içinde (köşesinde) olup zemini taştan veya son zamanlarda yapıldığı gibi betondan yapılmaktadır.

 Evlerin toprak damını sertleştirmek için kullanılan loğ aleti.

Gelişen ve değişen dünyadan köy evleri de nasibini almış durumdadır.  Artık köyün geleneksel ev mimarisi ile inşa edilen ev neredeyse yok gibidir.  Bunun yerine tarla ve bostanlarda düz arazi üzerinde betondan ve çağdaş şehir yaşantısına uygun mimaride evler inşa edilmektedir. 

           Yeni köy evleri     

[Ana Sayfaya Dön]